Bỏ qua, tới nội dung chính

Giữ gốm · · 4 phút đọc

Chậu gốm không men có tốt cho cây không

Có, với điều kiện chọn đúng cây và tưới theo đất chứ không theo lịch. Chậu đất nung không men hợp nhất với cây sợ úng như xương rồng, sen đá. Với cây ưa ẩm, chậu vẫn dùng được, nhưng người trồng phải tưới thường hơn.

Chậu gốm Bàu Trúc là đất nung trần, nung lộ thiên ở khoảng 800°C, không tráng men. Các tài liệu làm vườn dưới đây nói về chậu đất nung nói chung. Chưa ai đo riêng chậu Bàu Trúc, nên bài này không nêu con số nào về độ thấm của nó.

Nước đi qua thành chậu

Vườn Thực vật Missouri giải thích ngắn gọn: nước đi qua thành chậu đất nung rồi bay hơi ra không khí. Vì vậy đất trong chậu khô nhanh hơn nhiều so với đất trong chậu nhựa. Chậu nhựa chặn đường đi của nước qua thành, nên đất giữ ẩm lâu hơn.

Điều này có lợi cho người hay tưới quá tay. Rễ cây ít nằm trong đất sũng nước. Điều này cũng có hại cho người hay quên tưới, vì đất cạn nước sớm hơn họ nghĩ.

Bài này không so với chậu tráng men. Các nguồn chúng tôi đọc so chậu đất nung với chậu nhựa, không đo chậu men.

Chọn cây theo chậu

Vườn Thực vật Missouri ghi rằng cây dễ hỏng vì úng, như xương rồng, sen đá, thường sống tốt hơn trong chậu đất nung. Cây ra hoa cần nhiều nước, như trạng nguyên hay cẩm tú cầu, thì cần tưới nhiều.

Các chậu trên site được gợi ý theo hướng đó:

  • Chậu tổ ong: sen đá, xương rồng. Đây là cặp hợp nhất với chậu đất nung.
  • Chậu giỏ quai thừng: rau thơm, cây nhỏ.
  • Chậu thân thùng khía vòng: dương xỉ, cây lá. Với nhóm cây này, hãy kiểm đất thường hơn so với chậu trồng sen đá.

Cách kiểm đơn giản nhất cũng là lời khuyên của Vườn Thực vật Missouri: chạm tay vào đất trước khi tưới. Đất khô thì tưới, đất còn ẩm thì chờ.

Ngâm chậu trước khi trồng

Chậu đất nung khô hút nước. Đại học Iowa State ghi rằng chậu đất khô có thể hút ẩm khỏi giá thể, làm cây vừa trồng bị mất nước.

Cách tránh là ngâm chậu trong một xô nước sạch, rồi mới cho đất và cây vào.

Lỗ thoát nước

Cả Vườn Thực vật Missouri và Đại học Maryland đều khuyên trồng cây trong chậu có lỗ thoát nước. Chậu không có lỗ thì nước thừa đọng lại ở đáy.

Mô tả các món chậu trên site chưa ghi chậu có lỗ đáy hay không. Hãy hỏi xưởng trước khi mua.

Nếu chậu không có lỗ, có thể dùng nó làm chậu bọc ngoài. Trồng cây trong một chậu nhỏ có lỗ, rồi đặt chậu nhỏ vào trong. Vườn Thực vật Missouri gợi ý lót một lớp cát thô, sỏi hoặc than dày khoảng 5 cm ở đáy chậu ngoài. Khi tưới, đừng để nước đọng lại trong chậu ngoài.

Lớp trắng ở mặt ngoài chậu

Mặt ngoài chậu đất nung có thể nổi một lớp trắng như phấn. Đại học Iowa State giải thích: muối đi qua thành chậu xốp và đọng lại thành lớp màng trắng. Đại học Maryland ghi nguồn của muối là nước cứng và phân bón.

Lớp trắng này không phải chậu hỏng. Muốn giảm nó, Đại học Maryland khuyên mỗi 4 đến 6 tháng tưới nước sạch ít nhất gấp 3 lần thể tích chậu, rồi để nước chảy hết qua lỗ đáy. Muốn chậu sạch lại, có thể ngâm chậu, chà bằng bàn chải và rửa bằng nước sạch.

Với chậu có hoa văn khắc, dùng bàn chải mềm. Mặt gốm là đất nung trần, và nét khắc nằm ngay trên mặt đó.

Rịn ẩm và vệt sẫm

Tưới xong, mặt ngoài chậu có thể sẫm màu lại hoặc lấm tấm ướt. Đó là nước đang đi qua thành chậu, đúng như phần đầu bài tả. Nếu đặt chậu trên sàn gỗ hay mặt bàn, hãy kê một cái đĩa lót bên dưới.

Cái đáng lo là một đường nứt chạy xuyên thành chậu. Khi thấy vết nứt, hãy chụp ảnh và nhắn cho xưởng.

Bình và chậu đất nung đứng sát bức tường gạch, mặt ngoài loang lổ, vài chiếc khoét lỗ hình trái tim
Chậu và bình đất nung để ngoài trời, mặt ngoài loang màu không đều. Ảnh: Báo Nhân Dân — megastory "Gốm Chăm: Vị thế mới và cơ hội mới".

Nguồn

  1. Vườn Thực vật Missouri — What are the best containers for indoor plants?
  2. Đại học Iowa State, Yard and Garden — How to Clean and Disinfect Plant Containers
  3. Đại học Maryland Extension — Mineral and Fertilizer Salt Deposits on Indoor Plants
  4. Hồ sơ UNESCO ICH 2022 — Nghệ thuật làm gốm của người Chăm (ghi khoảng 800°C)

Món liên quan

Cùng chủ đề